De Boulevard - voormalige Ambachtsschool
De voormalige Ambachtsschool aan de Boulevard Heuvelink 48 is een van de meest markante 19de-eeuwse gebouwen van Arnhem. Nadat het bijna 100 jaar dienst deed als schoolgebouw, stond het pand enkele jaren leeg. Sinds enkele jaren zijn er luxe appartementen in gevestigd. Speciaal voor Open Monumentendag opent de school haar deuren!
Ambachtsscholen werden in de jaren ’60 van de 19de eeuw opgericht als voortgezet onderwijs van de armenschool. Bijzonder aan de Arnhemse Ambachtsschool was dat er veel nadruk lag op praktijkonderwijs (naast theorie). Toen de ambachtsschool aan het Velperplein en de Avondschool uit hun voegen barstten, werd besloten tot de bouw van een groter schoolgebouw. Dat resulteerde in 1895 in de bouw van de Ambachtsschool aan de Boulevard Heuvelink.
Opzet gebouwencomplex
Het oorspronkelijk complex bestond uit het drie verdiepingen hoge schoolgebouw, dat vooral was bedoeld voor theorieonderwijs, en aansluitend daarachter de lage werkplaatsen voor het praktijkonderwijs. Het schoolgebouw heeft twee naar achter stekende zijvleugels die dwars op de hoofdvleugel aan de Boulevard staan. De voorgevel is gebouwd in de toentertijd courante neo-renaissancistische stijl: een combinatie van rode baksteen en witte natuurstenen ‘speklagen’. In het verlengde van de zijvleugels stonden de werkplaatsen, die bestonden uit één laag met een kap. Onder de kap bevonden zich open zolders voor opslag. Door de vele schoorstenen deed de achterbouw aan een fabriek denken. De leerlingen kwamen binnen via een ingang aan de westkant.
Het U-vormige schoolgebouw en de achtergelegen werkplaatsen omsloten een trapeziumvormige open binnenplaats. Die diende zowel als ‘speelplaats’ en als ruimte om grote werkstukken op te stellen. De binnenplaats was ook voor voertuigen via een open gang tussen het schoolgebouw en de directeurswoning rechts ervan. Achteraan lag de conciërgewoning met schaftkamer, die was bedoeld voor leerlingen van buiten Arnhem.
Transformatie naar woongebouw
De Ambachtsschool is een typisch voorbeeld van laat-19de-eeuwse architectuur met aan de voorkant een voorname pronkgevel, waarachter een modern, sober vormgegeven gebouw schuilgaat dat de werkplaatsen camoufleert.
In het ontwerp van opZoom zijn de bestaande ruimtelijke en architectonische kwaliteiten maximaal benut. Toen de school werd omgevormd naar woningen is de formele structuur van de ontsluitingsgang met lokalen en royale trappenhuizen gehandhaafd. In de loftwoningen is door de insteekverdieping en het centrale sanitairmeubel de oude klasruimte nog steeds voelbaar. De gevel is aan de buitenzijde helemaal gerestaureerd en van binnenuit geïsoleerd. De bouwtechnisch slechte stalen kozijnen zijn vervangen door nieuwe kozijnen die beter isoleren. Door hekwerken, balkonnetjes en aangeheelde gevels aan de achterkant toe te voegen, heeft opZoom de Ambachtsschool een nieuw, modern laagje gegeven.
Leven & Doorgeven
De Ambachtsschool aan de Boulevard Heuvelink werd in 1895 in gebruik genomen. In de school kwam ruimte voor de leerlingen van een eerdere ambachtsschool aan het Velperplein en de drukbezochte praktische Avondschool. Leerlingen konden op de school uiteenlopende ambachten leren: in het begin waren met name timmeren, smeden en metselen populair. Later verschoof het zwaartepunt van ambacht naar techniek, met onder meer in 1926 de opening van een werkplaats voor autotechniek. In 1957 veranderde de naam van Ambachtsschool in Technische School en weer later in het VMBO Mozaïek College. Uiteindelijk werden het groeiend aantal leerlingen en behoefte aan vernieuwingen de school fataal – hoewel die zich eerst nog redde met extra gebouwen huren – en werd in 2009 besloten de deuren te sluiten.
Na jaren van leegstand is er sinds 2019 weer leven in de gangen van de vroegere Ambachtsschool – na een grondige renovatie en herindeling van het pand zijn er nu 40 appartementen in gevestigd. Veel originele elementen uit de school zijn behouden, waardoor ook áchter de gevel nog iets voortleeft van de vroegere ambachtsschool.